|
Bernhard: de vlotte levensgenieter
|
|
Inleiding
Jeugd en studietijd
Ontmoeting met Juliana
Kinderen en kleinkinderen
Greet Hofmansaffaire
Tweede Wereldoorlog
Lockheed-affaire
Gezondheid
Bernhard bruist
Inleiding
Vanaf het moment dat in 1936 de destijds 25-jarige Prins Bernhard
van Lippe Biesterfeld in beeld kwam, was één ding duidelijk.
Hij hield er beslist andere ideeën op na over de monarchie dan de
rest van het Nederlandse koningshuis: de vlotte levensgenieter moest
niets hebben van stijve formaliteiten.
Bernhard
ontmoette zijn toekomstige vrouw Juliana tijdens een niet helemaal
spontane ontmoeting bij de Olympische Winterspelen in Garmisch Partenkirchen.
Koningin Wilhelmina was al enige tijd op zoek naar een geschikte huwelijkskandidaat
voor haar dochter. De Nederlandse gezant in Parijs zou er bij Bernhard
op hebben aangedrongen een bezoek te brengen aan Wilhelmina en haar
dochter. Bernhard volgde zijn raad op en bracht een deel van zijn
wintersportvakantie door in het gezelschap van Juliana.
De jonge Juliana omschreef hij als "ontzettend lief, erg verlegen,
bijzonder intelligent en in hoge mate onder de invloed van haar moeder".
Tijdens hun verloving en huwelijksreis zou die invloed snel kleiner
worden. Bernhard liet haar kennismaken met het moderne leven, en daar
hoorden ook reisjes, feestjes en moderne, chique kleding bij. Koningin
Wilhelmina leek aanvankelijk niet gediend van Bernhards losbandige
levenswijze, maar ontdooide langzaam en raakte vervolgens zeer gecharmeerd
van haar schoonzoon.
Bernhards
militaire inspanningen aan geallieerde zijde tijdens de Tweede Wereldoorlog
maakten de prins in de ogen van velen een held. Ook zijn activiteiten
na de oorlog, als onder meer 'goodwill ambassador' voor het Nederlandse
bedrijfsleven, oprichter van het Prins Bernhard Fonds en voorzitter
van het WWF, maakten hem zeer geliefd bij het volk.
Pas nadat bekend werd dat de prins steekpenningen had aangenomen -
de Lockheed-affaire van 1976 - werd kritischer naar Bernhard gekeken.
De prins trok hierop het boetekleed aan en hoewel de monarchie door
de affaire een flinke deuk opliep, is men in de loop der jaren weer
wat milder over Bernhard gaan denken.
Terug naar boven
Jeugd en studietijd
De op 29 juli 1911 geboren prins Bernhard bracht zijn vroege jeugd
door op het ouderlijke landgoed Reckenwalde in Oost-Pruisen (nu Woynowo,
Polen). Op 12-jarige leeftijd vertrok Bernhard in 1923 naar een internaat.
Hij
studeerde rechten in München en Berlijn. In de laatste stad legde
hij in 1935 zijn doctoraalexamen in rechtsgeleerdheid af.
Tijdens zijn Berlijnse studietijd, begin jaren dertig, werd Bernhard
lid van de SA, de Sturm Abteilung van Hitlers NSDAP. Daarna kwam hij
terecht bij de SS. Na zijn studie kwam de prins in dienst van het
Duitse chemieconcern I.G. Farben, dat het Zyklon B-gas produceerde
dat Hitler grootschalig inzette in de vernietigingskampen.
Terug naar boven
Ontmoeting met Juliana
Bernhard ontmoette zijn toekomstige vrouw Juliana tijdens de Olympische
Winterspelen. Op 8 september 1936 werd de verloving officieel bekendgemaakt.
Hoewel de stemming in Nederland anno 1936 nog niet uitgesproken anti-Duits
was, stelden velen toch vragen bij Bernhards lidmaatschap van de SS.
Op 7 januari 1937 trouwde Bernhard met Juliana. Hij nam de echtelijke
moraal niet zo nauw en had meerdere verhoudingen.
Kinderen en kleinkinderen
Prins Bernhard en prinses Juliana hadden vier dochters, die allemaal
werden geboren nog voordat Juliana de troon besteeg. Op 31 januari
1938 werd prinses Beatrix geboren op paleis Soestdijk. Anderhalf jaar
later, op 5 augustus 1939 volgde prinses Irene. Kort daarna brak de
oorlog uit. Het gezin
vluchtte na de inval op 10 mei 1940 eerst naar Groot-Brittannië, later
naar Canada. Op 19 januari 1943 werd prinses Margriet geboren in Ottawa,
Canada. Op 18 februari 1947 kwam prinses Marijke (later Christina)
ter wereld in paleis Soestdijk. De prinses leed aan een ernstige oogafwijking
omdat Juliana tijdens haar zwangerschap rode hond had gekregen.
Prins Bernhard heeft ook nog drie buitenechtelijke kinderen verwekt:
twee jongens bij Ann Orr Lewis, zijn minnares in Londen, en een meisje,
Alexia, bij Hélène Grinda-Lejeune. Uit de huwelijken van zijn vier
wettige dochters kreeg Bernhard veertien kleinkinderen, waarvan er
één naar zijn grootvader genoemd werd.
Terug naar boven
Greet Hofmansaffaire
De toestand van prinses Marijke (nu Christina) was een voortdurende
bron van zorgen voor zowel Juliana als Bernhard. Bernhard schakelde
daarom in het
voorjaar van 1948 de hulp van gebedsgenezeres Greet Hofmans in. Haar
aanwezigheid op paleis Soestdijk zorgde in de jaren vijftig voor een
diepe crisis aan het hof, waarbij het paleis in twee kampen was verdeeld.
Bernhard verloor zijn geloof in de gebedsgenezeres, maar Juliana bleef
Hofmans vertrouwen en het hof deelde zich in tweeën. Na tussenkomst
van een commissie van wijze mannen moest Hofmans uiteindelijk Soestdijk
verlaten.
Terug naar boven
Tweede Wereldoorlog
In
de Tweede Wereldoorlog maakte Bernhard een militaire bliksemcarrière.
Hij vertrok in mei 1940 met Wilhelmina naar Londen als haar adjudant
in buitengewone dienst. Hij promoveerde tot ereluchtmaarschalk bij
de Royal Air Force (RAF) en in 1944 werd hij bevelhebber van de Binnenlandse
Strijdkrachten (de ondergrondse verzetsorganisaties) en van de Nederlandse
Strijdkrachten (de land- en luchtstrijdkrachten). In die laatste hoedanigheid
was hij er in mei 1945 bij toen de Duitsers in 1945 in het Wageningse
hotel De Wereld de capitulatie ondertekenden.
Terug naar boven
Lockheed-affaire
In de jaren '50 en '60 leefde Bernhard zich als ondernemer en zakenman
helemaal uit. Aan zijn activiteiten op het gebied van de internationale
zakenrelaties kwam een abrupt einde met de Lockheed-affaire van 1976.
De
affaire begon in februari van dat jaar met een zware beschuldiging
door de president-directeur van de Amerikaanse vliegtuigfabriek Lockheed.
Prins Bernhard zou in totaal 1,2 miljoen dollar aan steekpenningen
hebben aangenomen, in ruil voor zijn voorspraak bij de aankoop van
onder andere de Starfighter F104. Bernhard ontkende aanvankelijk pertinent.
Uiteindelijk concludeerde de regering Den Uyl dat de prins zich inderdaad
had 'begeven in verhoudingen en omstandigheden die niet aanvaardbaar
zijn'. De prins moest terugtreden uit alle posities die tot een verwarring
van functies of belangen hebben geleid.
Terug naar boven
Gezondheid
Dat Bernhard over een sterk gestel heeft beschikt, blijkt wel uit
de vele ziektes die hij in zijn lange leven heeft overwonnen. Op jonge
leeftijd kreeg de prins te maken met diverse kwalen, waarvan er verschillende
levensbedreigend waren. Hoeveel operaties de prins heeft ondergaan,
weten alleen zijn artsen. Eén ding is zeker: zijn medisch dossier
moet erg dik zijn.
De
laatste jaren verbleef de prins regelmatig in het AZU, het Academisch
Ziekenhuis Utrecht, voor diverse operaties. Kritiek werd het toen
de prins na een darmoperatie in 1994 last kreeg van complicaties en
door een shocklong in levensgevaar verkeerde. In mei en september
1999 moest de prins weer operaties ondergaan, beiden aan zijn luchtpijp.
In december 2000 werd bij prins Bernhard een kleine kwaadaardige tumor
verwijderd. Het gezwel was ontdekt aan de linkerkant van zijn borstkas.
De operatie verliep goed, de prins mocht een dag later alweer terugkeren
naar Paleis Soestdijk.
Terug naar boven
Bernhard bruist
Ondanks zijn altijd actieve leven besloot Bernhard het halverwege
de jaren '90 toch wat rustiger aan te doen. Zo maakte hij in juni
1994 na 53 jaar vliegen en ongeveer 12.000 vlieguren zijn laatste
vlucht. Bij zijn afscheid voerde hij nog een luchtsalto uit boven
Schiphol. Prins Bernhard maakte in februari 2001 nog een reis van
twee weken naar Zimbabwe en Zuid-Afrika.
Sinds in december 2000 bij de prins de tumor uit de borst is weggenomen,
bruist hij volgens mensen uit zijn directe omgeving weer van levenslust.
Zijn agenda voor het jaar 2001 is gestadig volgelopen.
Terug naar boven
|
|
|