Het einde van de Sovjetunie     Bijna geluidloos ging de Sovjetunie tien jaar geleden ten onder. Na een sobere toespraak verliet de laatste Sovjetleider Michail Gorbatsjov het toneel. Op 25 december 1991 werd de bloedrode vlag met de gele hamer en sikkel gestreken op het Kremlin. Wat overbleef was iets onduidelijks als het GOS, het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. Dit was geen nieuwe confederatie, zoals Gorbatsjov had gewild, maar het treurige resultaat van een haastige boedelscheiding. Werkelijke ondergang De werkelijke knal van de ondergang vond een half jaar eerder plaats, in augustus. Honderden tanks rolden toen Moskou binnen in een laatste hopeloze poging de unie te redden. De coupplegers bereikten het tegendeel. De staatsgreep ging binnen drie dagen uit als een nachtkaars. Zowel de putschisten als de soldaten op straat bleken niet bereid geweld te gebruiken tegen gewone burgers. Terreur en geweld hadden de unie meer dan zeventig jaar bijeen hadden gehouden. Die bleken nu niet meer werkzaam. Coup De mislukte coup was voor de naar de vrijheid snakkende unierepublieken het teken om zich los te maken van Moskou. De president van Rusland Boris Jeltsin hief begin december de Sovjetunie definitief op, samen met de presidenten van Oekraine en Wit-Rusland. Gorbatsjov restte niets anders dan het veld te ruimen. Het door tsaar Peter de Grote gestichte Russische imperium, dat de laatste zeventig jaar Sovjetunie heette, had opgehouden te bestaan. Radioreportages De Sovjetunie was zes jaar eerder begonnen aan een democratiseringsproces, dat fataal bleek. De Radio 1-serie over de ondergang van het communistische wereldrijk gaat over de laatste fase van dit stervensproces. Voor sommigen betekende dit grote vreugde, voor anderen diep leed. Moskou-correspondent Wessel de Jong laat beide groepen horen. Voor de bewoners van de Baltische republieken kwam een droom uit die lange tijd onwerkelijk had geleken. De Russen die hun leven lang hadden gewerkt in voormalige Sovjetrepublieken, zagen hun leven instorten. Ze bleken niet langer gewenst en moesten terug naar Rusland, terwijl de Sovjetunie hun vaderland was. Verder in de serie: hoofdrolspelers, helden, anti-helden en omstreden politici zoals de putschist Starodoebtsev. Deze zou, als hij de kans zou krijgen, morgen opnieuw een staatsgreep plegen. Hoofdpunten pagina Overzicht dossiers

Beluister de radioreportages van het Radio 1 Journaal