| Bush nog steeds onverzettelijk naar VN |
23-09-2003 |
Tim
Overdiek: zal Bush de tweifelaars over de streep trekken?
Verwacht van president Bush geen knieval. Onder geen beding zal de
Amerikaanse regeringsleider erkennen dat hij het afgelopen jaar fouten
heeft gemaakt. Integendeel, hij zal zijn eigen gelijk onderstrepen.
Zijn toespraak vandaag in de Algemene Vergadering is onverzettelijk
van toon. 'Laten we vooruit kijken. En geef ons geld en militairen.'
 Een
jaar geleden zette president Bush op ondiplomatieke wijze het mes
op de keel van de volkerenorganisatie. Het was de ochtend na de eerste
verjaardag van 11 september, en het was de beurt aan Irak. Nu of nooit,
was de boodschap aan Saddam Hussein. Maar net zo belangrijk was het
ultimatum aan de Verenigde Naties, die nu Irak moesten aanpakken.
Er kwam een resolutie, die Irak onder definitieve druk zette. Maar resolutie 1441 strandde vervolgens op onwil van de internationale gemeenschap om zich achter de Verenigde Staten en Groot-Brittannie te scharen op weg naar een militaire confrontatie. 'Irrelevant dus, die doelloze Veiligheidsraad', oordeelde Bush. Scepsis Vandaag staat hij andermaal tegenover een ongetwijfeld nog sceptischer gehoor. Onhoorbaar klinkt de kritiek. Waar zijn die massavernietigingswapens? Waar is de beloofde vrede? Maar president Bush zal zich daar niks van aantrekken, en de internationale gemeenschap onverstoorbaar om financiele en militaire hulp verzoeken. Dat gebeurt onder zijn eigen voorwaarden, ofschoon daarover momenteel druk onderhandeld wordt binnen de VN-Veiligheidsraad. Maar de Verenigde Staten weigeren te zwichten voor de Franse eis om politiek gezag af te staan aan de VN en een snel tijdspad te beloven waarna de Irakezen hun onafhankelijkheid zullen terugkrijgen. "Mijn boodschap", sprak Bush in een interview gisteravond op Fox News, 'is dat we vooruit moeten kijken. De wereld is een betere plaats zonder Saddam Hussein. Laten we nu samenwerken en Irak opnieuw opbouwen, maar ook andere problemen oplossen: Afghanistan, aids, honger, slavernij en de verspreiding van wapens.' Het was de juiste beslissing om Irak binnen te vallen, zal Bush de internationale gemeenschap andermaal voorhouden. Die stelligheid moet de tegenstanders tot twijfelaars maken en er uiteindelijk toe bewegen dat de Verenigde Naties een werkelijke helpende hand kunnen vormen bij de wederopbouw. Vitale rol Had Bush het telkens uitermate vaag over 'een vitale rol' voor de VN, nu presenteert hij een concreet takenlijstje. De Verenigde Naties mogen helpen met het opstellen van de nieuwe grondwet. En ook mogen zij democratische verkiezingen voorbereiden en begeleiden. Politiek meepraten, maar de eindverantwoordelijkheid blijft bij Amerika. Dat voelt aan alsof Washington een stevige concessie wil gaan doen, en zo zal Bush het ook presenteren. Niet langer is de Veiligheidsraad natuurlijk 'irrelevant', maar juist effectiever dan ooit. Toch gelden nog steeds de Amerikaanse spelregels, ook al zijn er buitenlandse fondsen en militairen nodig om de volgende stap in Irak te kunnen zetten.  Een
resolutie die dat mogelijk moet maken, had eigenlijk deze week bekrachtigd
moeten worden. Rusland is er inmiddels voor te porren. Duitsland lijkt
ook bereid te zijn het verleden af te sluiten. Maar Frankrijk ligt
dwars, en eist volledige en onmiddellijke overdracht van soevereiniteit
aan de Iraakse bevolking. Uitgesloten, pareert Amerika. Pas als wij daartoe de tijd rijp achten. Met die twee tegenstrijdige posities lijkt een compromis vooralsnog onhaalbaar. Niet uitgesloten is dat de resolutie dan wordt aangenomen zonder Franse steun. President Chirac, die vandaag om half vijf Nederlandse tijd Bush zal ontmoeten, zei gisteren dat Frankrijk in deze kwestie niet zijn veto zal gebruiken. Of dat zal volstaan om andere landen te bewegen ook troepen naar Irak te sturen, is nog maar de vraag. Tim Overdiek |
Hoofdpunten
pagina
Overzicht dossiers
|
