De Tour de France bestaat honderd jaar. En wie kun je beter terug laten kijken dan Martin Ros, wielergek en schrijver van acht boeken over de grootste wielerwedstrijd ter wereld? Hij laat op geheel persoonlijke wijze zijn licht schijnen over het roemruchte verleden, maar ook over het heden van de Tour. Een vertelling over 'La Grande Boucle' in vijf delen. Etappe drie.

"Eén van de beroemdste uitvoeringen is de Tour van 1950. Die van 1948 werd gewonnen door een bejaarde Bartali. Ze noemden hem Il Vecchio, 'de oude zak'. Hij won de Tour op een wonderlijke manier, omdat hij in opdracht van de minister-president van Italië reed. In 1950 had hij ook de Tour moeten winnen, want in dat jaar deed Coppi niet mee. Hij had ook een sterke ploeg. Toen is in hij in de Pyreneeën aangevallen met een mes, terwijl hij die Pyreneeënetappe won voor Jean Robic. Aan de finish zei hij: 'ik houd ermee op en niet alleen ik houd ermee op, maar alle Italianen stoppen met mij'. En die gehoorzaamden allemaal en verlieten de Tour."

"Dat was dus een gedevalueerde Tour, die werd gewonnen werd door Ferdi Kübler. Dat is de inleiding tot het korte Zwitserse tijdperk. In 1950 won Kübler en in 1951 won Koblet. Dat is een kort tussenspel geweest. Ik hoop altijd nog eens dat er een Zwitser opstaat. Het is een prachtig land om te fietsen met die vele bergen."

We keren voor even terug naar het heden. Er moet nu echt wat geld worden gegooid in de parkeerautomaat. Ros loopt langzaam naar zijn auto, die hij voor het station van Hilversum heeft geparkeerd. Fietsen gaat hem waarschijnlijk beter af. Nieuwe drankjes worden gebracht en er is met het bijgestorte parkeergeld weer een uur respijt. We keren terug naar het begin van het gesprek. Naar zijn tweede grote held, Pantani.

"Pantani deed mij het meest denken aan Coppi en Bartali. Pantani zette door. Pantani vocht zich kapot. Oh, wat was dat een leuke man met van die uitstaande olifantenoren. Prachtig, ongelofelijk. Zijn persoonlijke leven was romantisch. Dan weer getrouwd met een filmster en dan lag hij weer in de goot, werd uit hoerenkasten gehaald en had hij auto-ongelukken. Er gebeurde van alles met die man, prachtig. En steeds weer gaat hij naar het huis naar die familie, dan laat hij zich weer oplappen."

"Hij reed dit jaar in de Ronde van Italië bij de eerste twintig, hij draaide toch wel aardig mee. Je weet het niet. Oh, maar hij doet dit jaar niet mee aan de Tour? Kan dat niet herroepen worden? Beslist Jean-Marie Leblanc daarover?" Het gaat er bij Ros niet in. Kwaad zal hij niet snel worden, maar de teleursteling en het ongeloof zijn van zijn gezicht te lezen. "Ik vind het een schande. Ze moeten hem toelaten. Ik vind het jammer hoor. Mijn boek is er ook op gericht."

Schone, kleine en grote jongens
"Ik eindig mijn boek met twee figuren, die een beetje bij elkaar horen: Richard Virenque en Pantani. Virenque die de Tour nooit gewonnen heeft, maar die altijd in staat is om een keer voor vuurwerk te zorgen, een etappe te winnen, of het bergklassement. Hij is geen uitgesproken klimmer, maar ik heb hem er toch bij gezet omdat hij heeft wel vijf keer het bergklassement gewonnen. Dan hoort hij er toch bij? Maar als je hem ziet klimmen is dat ook zwaar. Hij zit er tegenaan, maar hij heeft het niet echt. Ik vind het ook geweldig dat hij na het debacle van 1998 is teruggekomen. Wat Gert-Jan Theunisse niet gelukt is, is hem wel gelukt. Hij rijdt gewoon weer in het voorste gelid mee, ook omdat ze hem in België en Frankrijk erg waardeerden net zoals vroeger met Bobet", maakt Ros soepel het volgende bruggetje.

"Bobet was de schone jongen van Frankrijk. Alle Franse ouders wilden dat hij hun schoonzoon werd. En die reed tegen Robic, dat was één van de lelijkste renners. Die zag er altijd chagrijnig uit en had ook altijd slechte praatjes over anderen. Zo was Jan Nolten een hele lange smalle man en Charly Gaul een klein kereltje. Eddy Merkcx was de klassieke coureur met precies de goede lengte. Groot renner ook, Merckx. Die reed de etappes altijd alleen. Vanaf de eerste tot de laatste kilometer. Groot klimmer. Ook Ocaña is een groot klimmer geweest. Hij won de Tour bijna en vervolgens lukte het wel in de Tour in 1973 zonder Merkcx."

"Dan Lucien van Impe, een klein kereltje. Net als Peter Winnen. Winnen heeft iets dwergachtigs. Winnen ken ik zo goed, want ik heb zelf nog een tijdje in Noord-Limburg gewoond in het kleine plaatsje America. Hij woonde vlakbij - in IJsselstein - en trainde daar veel op dat vlakke Noord-Limburgse gebied dat een heel klein beetje glooit. Daar heeft hij het geleerd en de fabelachtige kracht gevonden om twee keer op dezelfde berg, de Alpe d'Huez, te winnen. Hij is ook nog een keer derde geworden."

"Peter Winnen is een groot coureur geweest en is op tragische wijze in 1989 aangereden door een begeleidende auto. Hij was in een geweldige vorm. Misschien had hij toen een keer de Tour kunnen winnen. Ik vond het een groot coureur, die zich ook ontwikkeld heeft tot een hele bijzondere man. Hij schrijft nu stukjes in het NRC."

"Ik kan me nog herinneren dat Peter Winnen op een rustdag zijn vrouw over liet komen. En daar zat hij mee te kachelen bij het zwembad en zo. Wat dat nou voor invloed had? Volgens mij helemaal geen invloed. Hij verloor de dag daarna toevallig een straatlengte en dan zei iedereen: dat komt van dat zwembad, die nacht. Zwaar overdreven allemaal." Ros' bulderende lach vult de ruimte. "Maar voor mij staat vast dat je vlak voor en tijdens een meerdaagse koers, hét niet moet doen. Dan gaat de spanning verloren. Die geweldige spankracht ben je kwijt. Ik denk dat dat onderschat wordt op het ogenblik."

"Ik heb Theunisse en Steven Rooks erin gezet, omdat ze samen allebei een keer het bergklassement hebben gewonnen. Heel kort en heel hevig reden ze twee jaar samen goed en beheersten ze het bergklassement. Dat was toen nogal wat, dus die horen er echt bij. Theunisse op een grandioze manier. Zeer merkwaardig leven heeft hij, dat heb ik in mijn boek beschreven. De zigeuner op de fiets, maar hij was een groot renner. Gert-Jan Theunisse is mijn grootse raadsel uit het boek."

Martin Ros & Wout Koster, De Klimmers - een uitgave van Uitgeverij Thomas Rap, 327 pagina's


 Etappe één: 'Armstrong danst als 'n teddybeer naar boven' (11-06-03)

 Etappe twee: 'Coppi maakte het wielrennen tot een cultus' (15-06-03)

<< Terug