| |
 |
| > vraag & antwoord |
|
|
|
|
|
| Het conflict met Irak in vraag en antwoord |
|
Irak is al verslagen
in de Golfoorlog. Waarom een tweede aanval?
In Washington hebben ze spijt als haren op hun hoofd dat
ze na de Golfoorlog in 1991 Saddam Hussein in Bagdad hebben
laten zitten. Saddam Hussein was aangeschoten wild en
het was een kwestie van tijd voordat de binnenlandse oppositie
met hem zou afrekenen, zo dacht president Bush senior
destijds. Mis. De oppositie was en is hopeloos verdeeld
en Saddam taaier dan verwacht.
De VS hoopte Saddam te kunnen isoleren. VN-wapeninspecteurs
moesten erop toezien dat Irak geen massavernietigingswapens
ontwikkelde en opnieuw een militaire bedreiging zou vormen.
Maar Saddam schopte de VN-ers het land uit en nam de herbewapening
energiek ter hand. Irak was niet vleugellam en bleef een
gevaar voor de regio. De 'containmentpoltiek' van president
Clinton had gefaald.
Waarom wil de VS juist nu afrekenen met Saddam Hussein?
Met de verkiezing van Bush junior werd alles anders. De
zoon liet van meet af aan blijken dat hij het onvoltooide
karwei van zijn vader wilde afmaken. Met vice-president
Cheney, minister van Buitenlandse zaken Powell en minister
van Defensie Rumsfeld verzamelde hij mensen om zich heen
die in de Golfoorlog ook al een prominente rol speelden
en die ook nog een appeltje met Saddam te schillen hadden.
De aanslagen van 11 september brachten de zaak in een
stroomversnelling. De Amerikaanse buitenlandse politiek
werd assertiever. In de strijd tegen de terreur werden
gevaarlijke mondiale ontwikkelingen niet meer op hun beloop
gelaten, maar bij de horens gevat. Met Iran en Noord-Korea
behoort Irak volgens Bush tot de 'as van het kwaad', en
dat kwaad dient volgens de nieuwe Amerikaanse doctrine
bestreden te worden.
Hoe past een aanval op Irak in de strijd tegen de terreur?
Bush en de zijnen weten het zeker. Het regime in Bagdad
onderhoudt nauwe banden met het al-Qaeda-netwerk van Osama
bin Laden. Een probleem is echter dat hij daarvoor geen
sluitende bewijzen op tafel kan leggen. Niet dat de VS
vindt dat die nodig zijn. Alleen al het risico dat regimes
als die van Saddam in de toekomst massavernietigingswapens
toespelen aan terroristen, is voor Washington reden genoeg
om nu in te grijpen. Zo niet, dan zal de wereld dat op
den duur berouwen, aldus Bush.
Maar de strijd tegen terreur en dubieuze regimes is niet
het enige motief. Vooraanstaande leden van de Amerikaanse
regering hopen dat de val van Saddam als breekijzer werkt
in het hele Midden-Oosten, dat nu nog gebukt gaat onder
absolutistische en autocratische regimes. Bovendien, maar
dat wordt niet met zoveel woorden toegegeven, biedt een
nieuw democratisch bewind in Bagdad Amerikaanse oliebedrijven
uitzicht op lucratieve contracten in Irak.
Waarom valt de VS Irak aan zonder toestemming van de Veiligheidsraad?
Het liefst was de VS, zoals in de Golfoorlog en recentelijk
in Afghanistan, met een nieuw mandaat van de VN ten strijde
getrokken. Uiteindelijk bracht Washington een tweede resolutie
resolutie voor internationale steun voor een aanval op
Irak niet in stemming, omdat die geen meerderheid zou
krijgen. Maar voor Bush bood resolutie 1441, die Irak
verplicht zijn massavernietigingswapens te ontmantelen,
al voldoende legitimatie voor een aanval.
Dat de VN-wapeninspecteurs er niet in zijn geslaagd die
wapens ook boven water te krijgen, bewijst volgens Washington
juist het leugenachtige karakter van Saddam. Die heeft
alles gedaan om Blix en ElBaradei om de tuin te leiden,
aldus de VS. Meer inspecties zou alleen tot meer bedrog
hebben geleid.
Saddam is verslagen. Wie moet de macht in Bagdad overnemen?
De Iraakse oppositie, grotendeels in ballingschap,
is altijd versnipperd en hopeloos verdeeld geweest. Op
aandringen van de VS is de laatste tijd sprake van toenadering
tussen de verschillende groeperingen. Zij hebben zich
verenigd in het Iraakse Nationale Congres, dat kan rekenen
op steun van Washington. Bush hoopt dat deze oppositie,
die tot voor kort als "zijden pakken en Rolex-dragende"
nietsnutten werd afgedaan, een democratisch alternatief
wordt voor Saddam.
Waar ook rekening mee gehouden moet worden is dat na Saddam
een ander militair bewind met een nieuwe sterke man de
teugels overneemt. Als dat regime zich schikt naar de
internationale rechtsorde en de internationale verplichtingen
nakomen, lijkt de VS met deze ondemocratische variant
te kunnen leven. Vriendschappelijke betrekkingen met het
nieuwe Iraakse leiderschap is belangrijk voor de VS, met
het oog op de Iraakse olie.
|
|
|
|
|
|
|
