nieuws
fotogalerij
programma
gastenlijst
portretten
achtergronden
Argentinië
geloof
kennismaking
koninklijke status
rapport Baud
Oranje huwelijken
stamboom
vader van Máxima
veiligheid
verloving
trouwjurk
hype
huwelijksadvies
kritiek
radio-televisie
sitetips
achtergronden - Oranje huwelijken

Oranjehuwelijken

Ga direct naar:
Juliana en Bernhard van Lippe-Biesterfeld
Wilhelmina en Hendrik van Mecklenburg-Schwerin
Willem III en Sophie van Wurtemberg
Willem II en Anna Paulowna
Willem I en Wilhelmina van Pruisen

Beatrix en Claus van Amsberg


Het zijn de roerige jaren zestig als het huwelijk tussen Claus en Beatrix zich aandient. Kort nadat in mei 1965 foto's gepubliceerd werden van de prinses, arm in arm met een onbekende man in de tuin van kasteel Drakensteyn, breekt in Nederland de hel los. De man, Claus von Amsberg, is een Duitser die in de oorlog in het leger van de vijand diende. Op 28 juni 1965 maakt koningin Juliana vanuit paleis Soestdijk de verloving bekend. Claus spreekt het Nederlandse volk dan voor het eerst rechtstreeks toe.

Protest
Er wordt een protestactie op poten gezet tegen het voorgenomen huwelijk. De Tweede Kamer neemt 60.000 handtekeningen in ontvangst. Ook de Haagse politiek zit met de verloving in haar maag. Om de gemoederen te sussen stelt Joseph Luns, minister van Buitenlandse Zaken, voor om de Duits klinkende naam Claus te vervangen door George, de tweede naam van Claus. Ook de volksvertegenwoordiging heeft het moeilijk. Zij moet beslissen of het huwelijk plaats kan vinden. Op 10 november 1965 debatteert de Tweede Kamer meer dan zeven uur over het voorgenomen huwelijk. Uiteindelijk stemt de Kamer met overgrote meerderheid in met het huwelijk. Een belangrijk argument is dat Claus als 17-jarige Wehrmachtsoldaat nooit aan gevechtshandelingen heeft deelgenomen.

Kennismakingsbezoeken
De voorbereidingen voor Claus lopen ongeveer gelijk met die van Máxima, 36 jaar later. Hij wordt genaturaliseerd tot Nederlander, brengt een bezoek aan de ministerraad en de Raad van State, en maakt samen met zijn aanstaande kennis met alle provincies.

Rookbommen in Amsterdam tijdens het huwelijk van Beatrix en ClausHuwelijk
Op 10 maart 1966 wordt het huwelijk voltrokken, maar de onvrede onder de Nederlandse bevolking is nog niet weggenomen. Tijdens de rit in de gouden koets door een regenachtig Amsterdam ontploffen enkele rookbommetjes. De rook ontneemt miljoenen televisiekijkers het zicht op de stoet. Het huwelijk zelf wordt daarna zonder verdere problemen ingezegend in de Westerkerk.

Huwelijksreis
Het jonge paar gaat op huwelijksreis naar Mexico, de Verenigde Staten en Canada. Ze brengen ook een bezoek aan de Nederlandse Antillen en Suriname. Als prinses Beatrix een paar maanden later ruimere jassen gaat dragen, weet de buitenwereld dat ze zwanger moet zijn. Op 27 april 1967 wordt hun eerste zoon geboren: Willem-Alexander, de troonopvolger.
naar boven

Juliana en Bernhard van Lippe-Biesterfeld

Juliana, de enige dochter van koningin Wilhelmina, verlooft zich op 8 september 1936 met de Duitser Bernhard von Lippe-Biesterfeld. Beiden hebben elkaar een aantal maanden eerder ontmoet tijdens de Olympische Winterspelen in Garmisch Partenkirchen in Duitsland.

Ontmoeting
Bernhard en Juliana samen op de ski'sDe ontmoeting tussen Bernhard en Juliana komt niet spontaan tot stand. Koningin Wilhelmina is al enige tijd op zoek naar een geschikte huwelijkskandidaat voor haar dochter; en dat is ook bekend bij de Nederlandse gezant in Parijs, jonkheer A. Loudon. Deze zou er bij Bernhard - destijds werkzaam in Parijs voor chemieconcern I.G. Farben - op hebben aangedrongen een bezoek te brengen aan Wilhelmina en haar dochter. Bernhard volgt zijn raad op en bracht een deel van zijn wintersportvakantie door in het gezelschap van Juliana. In de maanden die volgen komt Bernhard diverse malen op bezoek in Nederland, en de zomervakantie van 1936 brengt hij door met Juliana en haar moeder in Bad Weissenburg. Tegelijkertijd verschijnen er foto's van de jonggeliefden in de Nederlandse kranten en wordt er volop gespeculeerd over een liefdesrelatie tussen Bernhard en Juliana.

Verloving
Bij de bekendmaking van de verloving overheerst in de Nederlandse pers een jubelstemming. De verloving is een lichtpuntje in de moeilijke crisisjaren en belooft een voortzetting van de koninklijke familie, die op dat moment slechts bestaat uit koningin Wilhelmina en prinses Juliana.

Kritiek
Toch was er ook kritiek. In het vaderland van de prins ontwikkelt het nationaal-socialisme zich in rap tempo en Bernhard blijkt onder meer lid van de Reiter SS, de motorafdeling van dit beruchte legeronderdeel. Een andere smet is zijn lidmaatschap van de NSDAP, wat door Bernhard nooit expliciet is toegegeven, maar door historici als bewezen wordt beschouwd. Zodra dit bezwaar uit de weg is geruimd (Bernhard zegde zijn lidmaatschap op) kan niets de feestvreugde meer bederven.

Huwelijk
Huwelijk Juliana en BernhardDe datum voor het huwelijk wordt vastgesteld op 7 januari 1937. Op die dag is het precies 58 jaar geleden dat de grootouders van Juliana, koning Willem III en zijn vrouw Emma, in het huwelijk traden. Met de huwelijksvoltrekking krijgt Bernhard de titel Prins der Nederlanden. Het burgerlijk huwelijk wordt gesloten in het stadhuis van Den Haag. Voordat het huwelijk wordt ingezegend in de Grote Kerk maakt het paar in de Gouden Koets onder grote publieke belangstelling een rijtoer door het winterse Den Haag. Het volk zit die dag gekluisterd aan de radio, waarop de plechtigheden rechtstreeks zijn te volgen. De film die van het huwelijk wordt gemaakt, is later in de bioscopen te zien.

Soestdijk
Juliana en Bernhard maken een maandenlange huwelijksreis naar onder meer Polene, Tirol, Rome en Monte Carlo. Na thuiskomst nemen zij hun intrek in het luxueus gerenoveerde paleis Soestdijk. Als nationaal geschenk van het Nederlandse volk is één vleugel van het paleis opgeknapt en geheel opnieuw ingericht. Het Nederlandse bedrijfsleven geeft het jacht Piet Hein cadeau.
naar boven

Wilhelmina en Hendrik van Mecklenburg-Schwerin

Wilhelmina en haar dochter JulianaOp 6 september 1898 wordt Wilhelmina, dochter van koning Willem III en Emma van Waldeck-Pyrmont, koningin. Ze is dan nog maar 18 jaar. Er wordt naarstig gezocht naar een geschikte echtgenoot om haar terzijde te staan. Aanvankelijk gaat de aandacht uit naar Engelse prinsen omdat een verbinding met de Windsors grote diplomatieke en politieke voordelen zou kunnen hebben. Maar vanwege de Boerenoorlog, waarin de Engelsen het opnemen tegen de kolonisten (de Boeren) in Zuid-Afrika, ontstaat er in Nederland een anti-Britse stemming. De aandacht verschuift richting Duitsland.

Duitse Hertog
De Duitse keizer Wilhelm II reageert verheugd. Hij wil graag dat één van zijn zoons trouwt met Wilhelmina. Hij ziet in zo'n huwelijk de ideale mogelijkheid om de banden tussen Nederland en Duitsland te verstevigen. Maar zijn zoons zijn eigenlijk nog te jong om te trouwen en in Nederland bestaat de angst dat ons land opgeslokt zal worden door het grote Duitse keizerrijk. Koningin-moeder Emma ziet tenslotte meer in de Duitse hertog Hendrik van Mecklenburg-Schwerin. Deze man is van minder hoge komaf en vormt dus geen gevaar voor de Nederlandse onafhankelijkheid.

Verloving
In oktober 1900 verlooft Wilhelmina zich met Hendrik. Het aangekondigde huwelijk is gewenst en geeft geen reden tot discussie. Wel is er een grondwetswijzing nodig om de Oranje kroon veilig te stellen. Het probleem is de status van Hendrik en zijn Duitse nationaliteit. Besloten wordt dat hij bij het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit afziet van zijn Duits staatsburgerschap. Hendrik krijgt na zijn huwelijk de titel 'prins'. Hij krijgt geen jaargeld, hij is dus financieel afhankelijk van Wilhelmina. En indien het huwelijk kinderloos blijft, zal de troonsopvolging overgaan op Duitse verwanten van het Nederlandse koningshuis.

Huwelijk in Den Haag
Juliana met haar vader,  prins HendrikOp 7 februari 1901 trouwt het paar in Den Haag. Het is het eerste koninklijke huwelijk dat op Nederlandse bodem wordt gesloten. Prins Hendrik wordt gewaardeerd om zijn initiatieven op het gebied van sport en scouting. Pas later komt er kritiek op zijn persoon, omdat hij het met de huwelijksmoraal niet al te nauw zou nemen. De troonsopvolging wordt in 1909 veiliggesteld met de geboorte van Juliana.
naar boven

Willem III en Sophie van Wurtemberg

Willem III (1817-1890) - 'koning tegen wil en dank' (hij had er helemaal geen zin in) - trouwt in 1839 in Stuttgart met zijn nicht Sophie van Wurtemberg (1818-1877). Zij is dochter koning Wilhelm I van Würtemberg en Catharina Paulowna, de zus van Anna Paulowna. Willem leert Sophie in 1837 kennen als zij met haar vader, de koning van Würtemberg, en haar zus Nederland aandoet. Willem III doet allerlei toenaderingspogingen. Sophie is maar matig onder de indruk van Willem. Toch komt het tot een huwelijk.

Ongewenst huwelijk
Bij de huwelijksvoltrekking is de moeder van Willem III, Anna Paulowna, niet aanwezig, omdat ze tegen het huwelijk is, onder meer vanwege de te nauwe bloedband van de echtelieden. Anna's voorgevoel blijkt juist, want na 1855 Willem III en Sophie gescheiden van tafel en bed, omdat het een uiterst ongelukkig huwelijk is.

Willem III en Sophie passen in het geheel niet bij elkaar en Willem III gaat al snel verhoudingen aan met andere vrouwen. De levendige en intelligente Sophie voelt zich diep gekwetst. In een autobiografie noemt ze haar huwelijk met Willem III "een ramp". Ze schrijft haar buitenlandse vrienden en vriendinnen dat Willem III wreed, wispelturig en driftig is, iets dat diens vader Willem II en de ministers van staat ook al is opgevallen.

Sophie probeert meerdere malen van Willem III te scheiden, maar dat wordt haar niet toegestaan. Ondanks hun slechte huwelijk krijgen Willem III en Sophie drie kinderen: Willem (1840-1879), Maurits (1843-1850) en Alexander (1851-1884).

Affaire
Al snel na de dood van Sophie in 1877 begint Willem III een geruchtmakende affaire met operazangeres Eleonore d'Ambre. Hij geeft aan met haar te willen trouwen, maar onder zware druk van het kabinet laat hij dat voornemen schieten.

Emma met haar kleindochter JulianaEmma
Begin 1879 mag de inmiddels 61-jarige koning wel trouwen met de 20-jarige Emma van Waldeck-Pyrmont. Ze trouwen in het Duitse Arolsen, waarbij de zonen van de koning verstek laten gaan.

Vlak na het huwelijk overlijdt zijn zoon, prins Willem, in Parijs, die in de jaren daarvoor er blijk van gaf niet in de Nederlandse troon geïnteresseerd te zijn. De enige die nu nog voor troonopvolging in aanmerking komt, is de labiele en ziekelijke Alexander. Hij wordt echter niet geschikt geacht voor het koningschap.

Dochter
Zodoende groeien de zorgen over het voortbestaan van het Huis van Oranje, en daarmee van de monarchie in Nederland. De broer van Willem III, prins Hendrik, is immers kinderloos gebleven en hij overlijdt, eveneens in 1879, kort na het sluiten van een tweede huwelijk. Willems zus mag vanwege haar geslacht niet de troon bestijgen. Een geschikte troonopvolger is dan niet voorhanden in 1879/1880. Daaraan komt echter een eind als koningin Emma, met wie Willem III voor de rest van zijn leven een gelukkig huwelijk heeft, op 31 augustus 1880 een dochter ter wereld brengt: Wilhelmina.
naar boven

Willem II en Anna Paulowna

Anna Paulowna en Willem IIIn 1813 verlooft de charmante en tegelijkertijd roekeloos opererende prins Willem II (1792-1849) zich in Londen met prinses Charlotte. Toch komt het niet tot een huwelijk, onder meer omdat de moeder van Charlotte tegen het huwelijk is, zij beiden troonopvolger zijn (wat tot complicaties zou kunnen leiden) en omdat de wispelturige Charlotte niet in Nederland wil wonen. Uiteindelijk trouwt zij met de latere koning Leopold I van België.

Rusland

In 1816 trouwt Willem II dan wel met 'Hare Keizerlijke Hoogheid' Anna Paulowna (1795-1865), zus van de Russische tsaar Alexander, de op dat moment invloedrijkste vorst van Europa, met wie Willem II goede banden onderhoudt. Een huwelijk tussen de toekomstige Nederlandse vorst en zijn zus lijkt de tsaar nuttig. En dus geschiedt dit. In 1809 had keizer Napoleon al met Anna Paulowna willen trouwen. Dit ging niet door, ook door verzet van Anna's moeder tegen dit huwelijk.

Ceremonie
Het huwelijk met de Russisch-orthodoxe Anna Paulowna vindt met veel ceremonieel plaats in het Winterpaleis in Sint-Petersburg de huidige Hermitage. De plechtigheid vindt eerst plaats volgens het Russisch-orthodoxe ritueel, daarna volgens het protestantse ritueel. Het feest rondom het huwelijk duurt elf dagen.

Den Haag
Na de huwelijkssluiting blijft het paar nog een half jaar in Rusland en neemt het er deel van vele luxueuze diners en festiviteiten. Hierna verhuizen Willem II en Anna Paulowna naar Den Haag, waar het paleis aan de paleis aan de Kneuterdijk met veel kostbaarheden (onder andere gouden toiletspullen) wordt ingericht.

Willem II en Anna Paulowna krijgen vijf kinderen: Willem (1817-1890), Alexander (1818-1848), Hendrik (1820-1879), Casimir (1822-1822) en Sophie (1824-1897).

naar boven

Willem I en Wilhelmina van Pruisen

Huwelijk Willem I en Wilhelmina  van PruisenNederlands eerste koning, Willem I (1772-1843), trouwt in 1791 met zijn nicht Wilhelmina 'Mimi' van Pruisen (1774-1837), dochter van koning Friedrich Wilhelm III van Pruisen. Hij heeft haar enkele jaren eerder leren kennen tijdens een studiereis naar Duitsland. Op voordracht van zijn moeder Wilhelmina bezoekt Willem I, in die tijd nog erfprins, voorbestemd om stadhouder te worden, het hof in Berlijn. Wilhelmina wil namelijk dat haar zoon trouwt met Wilhelmina. Dit is politiek zeer gunstig.

Verliefd
Maar Willem en Wilhelmina worden 'gewoon' verliefd en hun huwelijk is zeer gelukkig. Ze trouwen op 1 oktober 1791 in het koninklijk paleis in Berlijn. De feestelijkheden rondom het huwelijk in Berlijn duurden zeventien dagen.

Hierna vertrekken ze naar Den Haag, waar ze met veel ceremonieel worden ontvangen. Ze gaan wonen in het Oude Hof aan het Noordeinde. Willem I en Wilhelmina krijgen vier kinderen: Willem (1792-1849), Frederik (1799-1881), Pauline (1800-1806) en Marianne (1810-1883). Ook kregen zij nog twee doodgeboren dochters.

Hertrouwen

Na de dood in 1837 van Wilhelmina kondigt koning Willem I aan dat hij opnieuw wenst te trouwen omdat hij de "vertrouwelijke gezelligheid" zo mist. Zijn voorgenomen nieuwe huwelijk stuit echter op veel verzet, omdat zijn mogelijk toekomstige vrouw, Henriëtte d'Oultremont-Wegimont, voormalig hofdame van Wilhelmina, Belgisch is én katholiek.

Het 'verlies' van België zeven jaar eerder lag nog gevoelig en in die tijd was de koning zelf ook niet bijster populair meer, onder meer wegens zijn autoritaire manier van regeren. Het voorgenomen huwelijk is aanleiding voor veel spot: "De koning die gaat trouwen, al met een muiterswijf".

Afstand troon
Het huwelijk wordt hem geweigerd. Maar Willem I wil toch trouwen en doet daarvoor in 1840 afstand van de troon. Hij trouwt in Berlijn, waar het paar tot Willems dood in 1843 een gelukkig en teruggetrokken bestaan leidt.

naar boven


 
NOS sport NOS nieuws NOS home NOS home