|
Pim
Fortuyn wilde acht jaar geleden al premier worden (NOVA)
Fortuyn
wordt geïnterviewd door BBC-journalist Simpson
(NOVA)
Portret
Pim Fortuyn
Het
laatste interview met Fortuyn door een stagiair van
BNN, kort voor de aanslag
Necrologie
van een flamboyante politicus
Pim Fortuyn (1948-2002)
 Fel
bekritiseerd door zijn tegenstanders, geliefd door vele
kiezers. Hoe het ook zij, Pim Fortuyn (54) werkte zich
in de kijker. Ondanks de felle kritiek besteedden de
media uitvoerig aandacht aan de charismatische leider
van de Lijst Pim Fortuyn.
Verwacht werd dat de omstreden politicus bij de Tweede
Kamerverkiezingen meer dan twintig zetels zou halen.
Niemand zal het ooit weten, want op zes mei, minder
dan twee weken voor de verkiezingen werd Pim Fortuyn
doodgeschoten. Na afloop van een interview op Radio
3 werd de lijsttrekker van de LPF op het Mediapark in
Hilversum even na 18.00 uur vijf of zes keer van dichtbij
beschoten. Hij werd geraakt in hoofd, hals en borst.
Na de aanslag is hij nog behandeld op het terrein, maar
rond 19.00 uur is hij overleden.
Niet bang zijn nek uit te steken
Of Fortuyn nu in debat was met Marcel van Dam in het
Vara-programma Het Lagerhuis of ondervraagd werd door
NOVA-presentator Kees Driehuis, hij speelde graag de
verongelijkte. Hij wist het beter, maar waande zich
een Cassandra, de profete die naderend onheil voorspelde,
maar door niemand werd geloofd. Ook Fortuyn voelde zich
soms een roepende in de woestijn.
 Elsevier-hoofdredacteur
Arendo Joustra noemde Fortuyn een 'oprecht man' die
niet bang was om zijn nek uit te steken. Dat gold zeker
voor diens pogingen om ooit minister-president te worden.
"Hij gaat voor het hoogste", zei Joustra enkele
maanden geleden. "Dat tekent de man. Je gaat in
de politiek om dingen te regelen. En waar kun je dat
beter dan vanuit het Torentje. Hij loopt voorop, is
veranderingsgezind en in die zin nog steeds progressief."
Bas van Kleef onlangs in de Volkskrant: "Hij wil
steeds hogerop, want zijn missie is Nederland hervormen.
Maar alle publieke functies die hij tot nog toe vervulde,
verliet hij vooral met achterlating van haat, onbegrip,
ergernis, ruzie of op zijn best gemengde gevoelens.
Zo heeft hij zichzelf in de positie van de onbegrepen
messias gemanoeuvreerd."
Fortuyn had genoeg van zijn positie aan de zijlijn.
Na eerdere avances met de PvdA, VVD en, meest recent,
het CDA, kiest hij eind 2001 voor Leefbaar Nederland
(LN). Fortuyn stuwt LN op naar 22 zetels in de wekelijkse
peilingen. Maar na een spraakmakend Volkskrant-interview,
waarin hij zich niet houdt aan de afspraken met het
partijbestuur van LN, wordt hij door datzelfde bestuur
als lijsttrekker aan de dijk gezet.
Fortuyn zegt in dat interview dat Nederland vol is en
dat er geen asielzoekers meer moeten worden toegelaten.
Wat hem betreft worden de grenscontroles verscherpt
en het Verdrag van Schengen opgezegd. "Veertigduizend
asielzoekers per jaar, dat is in vier jaar tijd een
stad van een omvang van Groningen. Dat moeten mensen
zich eens goed realiseren." Hij voegt eraan toe: "Janmaat
had gewoon voor een deel gelijk."
 In
hetzelfde interview noemt de LN-lijsttrekker de islam
"een achterlijke cultuur" en zegt hij dat het anti-discriminatie-artikel
1 van de Grondwet mag worden geschrapt. Dat gaat het
partijbestuur van Leefbaar Nederland te ver. Volgens
de partij is artikel 1 de hoeksteen van de samenleving.
Fortuyn moet opstappen als lijsttrekker omdat hij zich
niet wil distantiëren van het Volkskrant-interview.
Terwijl Leefbaar Nederland vrijwel meteen in een vrije
val terecht komt en in de peilingen zakt tot onder de
tien zetels, richt Fortuyn zijn eigen partij op: Lijst
Pim Fortuyn (LPF).
Rooms-Katholiek
Wilhelmus Simon Petrus Fortuyn wordt 19 februari 1948
geboren in een conservatief rooms-katholiek milieu in
Velsen. Zijn schoolcarrière aan de HBS verloopt voorspoedig.
In 1967 behaalt hij zijn diploma. Vier jaar later behaalt
hij zijn doctoraal Sociologie aan de Universiteit van
Amsterdam. Aan de Universiteit van Groningen promoveert
hij in 1980 tot doctor in de Sociale Wetenschappen op
de lijvige studie: 'Sociaal-economische politiek in
Nederland 1945-1949'.
Zijn politiek-maatschappelijke carrière kent een voortvarende
start. Eind jaren zestig is Fortuyn actief in de Amsterdamse
studentenbeweging. In 1969 wordt hij lid van de Protestants
Christelijk Besturenraad. Van 1970 tot 1972 doceert
hij aan Nijenrode in Breukelen. Vanaf 1972 werkt hij
zestien jaar als docent in Groningen aan de faculteit
Sociologie. Hij verdient zijn geld als universitair
hoofddocent sociaal-economische politiek/beleid. In
1986 is de professor-doctor part-timemedewerker van
de Sociaal Economische Raad (SER).
Na zijn vertrek uit het noorden vestigt hij zich in
Rotterdam waar hij een adviesbureau opricht. Hij wordt
aangetrokken als projectleider bij de invoering van
de OV-jaarkaart, een van zijn succesvolste banen (1989-1992).
Daarna ontpopt hij zich als boekenschrijver, columnist
en wordt hij een veelgevraagde gastspreker.
Omstreden
Fortuyns pittige uitspraken doen regelmatig stof opwaaien.
In het blad van de actiegroep Mileudefensie zegt hij
bijvoorbeeld: "Ook in Egypte en Bangladesh kunnen ze
de dijken best verhogen. Ze moeten daar eens een keer
de handen uit de mouwen steken, meneer! Dacht u dat
wij die Deltawerken cadeau hadden gekregen?"
 Bij
de lancering van Pim Fortuyn als lijsttrekker van Leefbaar
Nederland vergelijkt voorzitter Jan Nagel hem met een
topvoetballer vol risico's, die vanwege zijn gedurfde
uitspraken een lastpak zou kunnen worden voor diens
partij. Fortuyn reageert ter plekke: "Ik zal niet zeggen
dat Nederland vol is, maar wel behoorlijk druk. In mijn
ogen zelfs een beetje te druk." Desondanks is Fortuyn
met overmacht van stemmen gekozen tot lijsttrekker van
Leefbaar Nederland.
Islam
Fortuyn heeft in 1997 een boek geschreven met de niets
verhullende titel 'Tegen de islamisering van onze cultuur'.
Dit boek veroorzaakt aardig wat ophef in Nederland.
Zo waarschuwt hij dat de islam, met name via de in Nederland
wonende moslims, een bedreiging vormt voor essentiële
Nederlandse normen en waarden. 'Nederlanders zijn zich
door hun vergevorderde individualisering niet bewust
van hun culturele identiteit en de verworvenheden die
daarbij horen: de scheiding van kerk en staat, de positie
van de vrouw en de positie van de homoseksuelen. Hun
onverschilligheid maakt Nederlanders een makkelijke
en kwetsbare prooi', is de porté van Fortuyns uitspraken.
In een vraaggesprek met het Rotterdams Dagblad riep
Fortuyn 28 augustus 2001 op tot een 'Koude Oorlog tegen
de islam'. Nederland moet zich wapenen tegen de invloed
van de islam, omdat "daarin de grootste bedreiging van
de wereldvrede schuilt", vindt Fortuyn. Drie organisaties
hebben naar aanleiding van de "grievende" uitspraken
een klacht ingediend bij de Rotterdamse hoofdofficier
van Justitie.
Bedrijfsrisico
Oud-fractievoorzitter van de VVD, Hans Wiegel, doet
eind 2001 op de site van LN de volgende observatie:
"Ik ken Pim Fortuyn goed, ben zeer op hem gesteld
en je kan ontzettend met hem lachen. Je bent waarschijnlijk
voor of tegen hem, want hij durft natuurlijk wel bepaalde
issues aan te raken, maar is ook snel ontvlambaar. Op
tenen staan mag best, dat deed ik vroeger ook, maar
dat is wel een extra bedrijfsrisico."
 Bij
de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam behaalt Leefbaar
Rotterdam, waarvan lijsttrekker Fortuyn ook lijsttrekker
was, op zes maart met 17 zetels een historische overwinning.
Leefbaar Rotterdam is meteen de grootste partij in de
tweede stad van Nederland. De PvdA verliest vier zetels,
de VVD wordt meer dan gehalveerd. De ogen van het hele
land en de Haagse politiek in het bijzonder waren gericht
op de coalitie-onderhandelingen in Rotterdam. Het leek
een voorbode van wat ze na 15 mei te wachten staat.
Na de moord op Pim Fortuyn is het echter ongewis of
de verkiezingen op vijftien mei doorgaan of dat ze worden
uitgesteld. Of LPF nog meedoet aan de verkiezingen is
ook onduidelijk. Vriend van Pim Fortuyn, Harry Mens,
riep LPF op om niet aan de verkiezingen mee te doen,
omdat de partij zonder Fortuyn niet meer is wat hij
was.
|
