Het CDA en de LPF hebben op ingetogen wijze hun verkiezingsoverwinning gevierd. Lijsttrekker Jan-Peter Balkenende zei "ongelooflijk blij" te zijn met de uitslag. ,,Ik had dit nooit gedacht. Ik ben blij en dankbaar voor het vertrouwen. We hebben een campagne met respect gevoerd. Het ging om de inhoud en wij bieden een alternatief voor Paars. De burgers hadden behoefte aan een andere politiek, qua inhoud en stijl.''

Alom is de verwachting dat CDA-lijsttrekker Balkenende de nieuwe premier wordt. Balkenende gaf daar geen direct antwoord op. ,,We moeten de goede volgorde volgen en eerst gaan onderhandelen. Dat wordt best moeilijk. Maar ik ben ook iemand die zijn verantwoordelijkheid niet ontloopt'', zei hij.

LPF: gewonnen en verloren
In hotel Des Indes in Den Haag begroette de verzamelde LPF de uitslag met gejuich. "Ondanks de weerstand die onze partij heeft gekregen, hebben de kiezers toch het vertrouwen in ons gehouden", reageerde de nummer twee van de Lijst Pim Fortuyn, Varela. "Wij houden voet bij stuk.'' Toch leven er gemengde gevoelens bij de LPF over de grote zege van de partij."Wij hebben gewonnen en verloren", aldus zegsman Mat Herben, die zei geen echte vreugde te voelen. "We voelen ons vandaag wees: we zijn onze onderwijzer kwijt."

De fractie beslist donderdag wie de vermoorde lijsttrekker Fortuyn gaat opvolgen. De nummer vijf op de lijst, Hoogendijk, is "diep ontroerd. Het is diep treurig dat Pim dit zelf niet kan meemaken. Vergeet niet dat Pim Fortuyn in zijn eentje dit resultaat in drie maanden tijd voor elkaar heeft gekregen'".

SP bereid te regeren
SP-leider Marijnissen reageerde woensdag ,,uitermate verheugd'' op de uitslag, waarmee zijn partij op een verdubbeling van het zetelaantal afstevent. De SP had vijf zetels en kan straks rekenen op negen. ,,De consistente en redelijke wijze van oppositievoeren'' is een oorzaak, aldus Marijnissen. Ook denkt hij dat veel voormalige PvdA-stemmers teleurgesteld zijn, en hun heil hebben gezocht bij de SP. Hij liet weten dat zijn partij bereid is deel te nemen aan een linkse regering.

Melkert vertrekt bij teleurgesteld PvdA
Bij de PvdA werd met ontzetting gereageerd op de uitslag. Toen de nederlaag zich in volle omvang aftekende, trok lijsttrekker Melkert zijn conclusie en legde zijn partijleiderschap neer. ,,Maar ik gooi de handdoek niet in de ring," vertelde hij de PvdA'ers in de poptempel Paradiso.

Premier Kok benadrukte vervolgens dat de PvdA en Melkert door de persoonlijke aanvallen na de moord op Fortuyn in de verdediging is gedrukt. Hij vindt dat Melkert deze aftocht niet heeft verdiend. ,,Zijn inzet en politieke kwaliteiten zijn buitengewoon.'' Melkert speelde volgens Kok na de moord op Fortuyn ,,een ongelijke wedstrijd, die hij niet kon winnen''.

"Een aardverschuiving'', aldus een ontgoochelde minister Pronk. "Dit is het laagste wat wij als sociaal-democraten ooit hebben gehaald. Hier past geen mooimakerij meer.'' Pronk had zelf gehoopt op ruim dertig zetels, maar met 23 zetels blijft de prognose daar nu ver onder.

VVD houdt opties open
VVD-lijsttrekker Dijkstal heeft aangegeven dat de VVD bereid is weer aan de regering deel te nemen. Er moet volgens hem nu zo snel mogelijk een stabiel landsbestuur komen dat een eind maakt aan de polarisatie in het land.

Dijkstal verwacht dat de fractie morgen een andere leider kiest."Dat zit er wel in." Hij is bereid op te stappen, maar zal dit niet op eigen initiatief doen. Minister Zalm sluit niet uit dat hij Dijkstal opvolgt als de fractie dat wil..

D66 gelaten richting oppositie
,,Het wordt wel een leuke tijd om oppositie te voeren", reageerde D66-minister Els Borst. Fractievoorzitter Thom de Graaf heeft er zin in en wil doorgaan als fractievoorzitter. Dat leverde hem luid applaus op van de over het algemeen gelaten D66'ers. De democraten zijn teleurgesteld, maar vol steun voor lijsttrekker De Graaf. Hij heeft goed en consistent campagne gevoerd. ,,De partij ging omhoog in de peilingen, maar toen klonk er een schot'', zei partijcoryfee Hans van Mierlo.

GroenLinks slachtoffer van "hetze"
GroenLinks-lijsttrekker Rosenmöller vindt dat zijn partij het slachtoffer is geworden van een hetze. Het maatschappelijke klimaat na de moord op Pim Fortuyn heeft tegen de linkse partijen gewerkt, stelt hij. De GroenLinks-leider maakt zich grote zorgen over de ,,ondubbelzinnige ruk naar rechts. Het is een keuze van de kiezer. Maar ik hou mijn hart vast voor de gevolgen.''

Volgens zijn stellige overtuiging is de LPF niet stabiel. Hij is daarom nog altijd bereid tot een progressief kabinet. ,,Als ze er rechtsom niet uitkomen, is GroenLinks bereid verantwoordelijkheid te nemen voor een progressief bestuur.'' De partij is er Rosenmöller stabiel genoeg voor. Hij verwacht echter dat de partij net als in 1998 weer in de oppositie terecht zal komen.

Ga terug