JP, de anti-held uit Zeeland Door Kees Groot - Radio 1 Journaal - 25 februari 2002 Balkenende: Het CDA is niet zomaar weg te blazen Politiek is geen exacte wetenschap. Sommige dingen zijn gewoon moeilijk te verklaren. Wie kan bijvoorbeeld het succes van Pim Fortuyn tot in de finesse verklaren? Okay, politicologen zullen iets murmelen over 'onvrede bij de kiezer' en 'zeggen waar het op staat'. Maar als u of ik , of zelfs Jan Nagel het zegt, dan maakt het toch een stuk minder indruk. Dat ongrijpbare maakt Fortuyn al gauw tot een politiek fenomeen. Sinds september vorig jaar kent de Nederlandse politiek nog zo'n fenomeen, zij het op bescheidener schaal: Jan Peter Balkenende, lijsttrekker van het CDA. Geef een willekeurige Amerikaanse campagneleider een foto van Balkenende en hij zal zich op de knieën slaan van het lachen. Een ziekenfondsbrilletje en een kapsel uit het begin van de jaren zestig! Lijsttrekker geworden na een knetterende leiderschapscrisis, omdat zijn partij geen betere kon vinden. Wat zegt dat over zo'n partij? Die partij hield afgelopen zaterdag een congres in een sfeerloze sporthal in Rotterdam. Twaalfhonderd mensen in de zaal en wat blijkt? Ze lopen weg met hun nieuwe leider. Ondanks het feit dat hij geen begenadigd spreker is en zijn pogingen tot grapjes meestal mislukken. De CDA-achterban is in zijn nopjes met 'de vader van Harry Potter'. Overal lachende gezichten, liefkozend noemen ze hem JP. JP is geboren in Zeeland. In Kapelle-Biezelinge om precies te zijn, op Zuid-Beveland. Laatst ben ik er eens doorheen gereden, op zoek naar het geheim van Balkenende. Maar helaas, ik vond er weinig. Kapelle-Biezelinge is een dorpje zoals er honderden zijn in Nederland. Langs de hoofdstraat zie ik een bakker, een winkel in tuinartikelen, een makelaar die ook in het Duits adverteert en kerktorens, veel kerktorens. In Kapelle-Biezelinge wordt de Heer nog gevreesd, en dat doet iedereen op zijn eigen manier en in zijn eigen kerk. De kerk van JP is de gereformeerde kerk, dat merk je aan alles. Hij spreekt de Tale Kanaäns en ademt de sfeer van pepermuntjes bij de kindernevendienst. Des te opmerkelijker dat hij het bij de hele CDA-achterban zo goed doet, zelfs bij de katholieken uit het Zuiden. Het CDA had wel eens eerder protestantse leiders (Brinkman, Heerma), maar die hadden beneden de Moerdijk altijd moeite om de handen op elkaar te krijgen. Zij deden daarom hun best om hun kerkelijke achtergrond zo min mogelijk te beklemtonen, maar het hielp niet. Balkenende lijkt daarvan geleerd te hebben. Het is alsof hij wil zeggen: 'Inderdaad, ik ben gereformeerd. En wat dan nog? Je kunt het slechter treffen!' Waar die aanpak toe geleid heeft was afgelopen zaterdag te zien in die kille Rotterdamse sporthal. Het CDA oogt als een eenheid en snuffelt voorzichtig weer aan regeringsverantwoordelijkheid. Gezien de recente geschiedenis is dat inderdaad een fenomenale prestatie van Balkenende. Maar daarmee is hij er nog niet. Het CDA kan pas echt tevreden zijn als ook niet-CDA'ers zo gecharmeerd raken van die anti-held uit Zeeland dat ze op hem gaan stemmen. En uit de peilingen blijkt daar voorlopig nog niets van.