Rosenmöller: scherp debater

Na twaalf jaar kamerlidmaatschap behoort GroenLinks-fractievoorzitter Paul Rosenmöller (45) tot de meest ervaren en bedreven kamerleden. Hij is scherp in het debat, inhoudelijk deskundig en heeft gevoel voor het politieke spel. De parlementariër heeft een jongensachtige, sympathieke uitstraling en zit nooit verlegen om een one-liner. Dat maakt hem tot het soort lijsttrekker waarbij ieder partij zijn vingers af zou likken.

Als stakingsleider ontdekt Rosenmöller het nut van het pragmatisme. Na een mislukte staking realiseert hij zich dat een goede leider nooit een staking uitroept zonder te weten hoe hij de actie kan beëindigen: "Ik wil niet sterven in dogmatiek. Ik ben iemand die zich richt op resultaat en oriënteert op de buitenwereld." Tijdens de stakingsgolf in 1987 ontpopt Rosenmöller zich als een spraakmakend voorman van de havenwerkers en wordt hij een bekende Nederlander.

V&D
Paul Rosenmöller wordt 11 mei 1956 geboren in Den Helder. Hij groeit op in een conservatief Haarlems ondernemersmilieu. Vader George is V&D-directeur van de regio Haarlem: met de families Vroom, Dreesman, Vehmeijer, Peek en Berendsen leidt de familie Rosenmöller het V&D-concern.

Na zijn middelbare-school (Atheneum B) gaat Rosenmöller in 1974 studeren in Amsterdam waar hem snel marxistisch-leninistische theorieën aangereikt worden om problemen als sociale ongelijkheid op te lossen. Tot schrik van zijn ouders verruilt hij in 1976, kort voor zijn kandidaats Sociologie, de Universiteit van Amsterdam voor de haven in Rotterdam. Daar klimt hij snel op tot stakingsleider.

Fractievoorzitter
Na zijn succes als stakingsleider duurt het niet lang meer voordat GroenLinks hem in 1989 strikt als kandidaat-kamerlid. Na een paar moeizame beginjaren begint hij zich thuis te voelen op het Binnenhof. In 1994 is hij niet de lijsttrekker van GroenLinks. Na de mislukte verkiezingscampagne van het lijstrekkersduo Rabbae (migrant) en Brouwer (vrouw) in 1994 verliest GroenLinks een zetel en wordt Rosenmöller alsnog fractievoorzitter.

Hij voert scherpe oppositie tegen het eerste paarse kabinet. Hij is de plaaggeest van Wim Kok en GroenLinks begint aan een electorale opmars die de partij bij de landelijke verkiezingen van 1998 meer dan een verdubbeling van het aantal zetels oplevert: van vijf naar elf zetels. Rosenmöller is inmiddels gehuwd en heeft vijf kinderen.

Pacifisme
Rosenmöller is niet afkomstig uit één van de bloedgroepen waaruit GroenLinks is ontstaan: de pacifistische PPR, PSP, de communistische CPN en de evangelische EVP. Pacifisme is de laatste tijd een heikel thema binnen GroenLinks en scheidt de partij in de principiëlen en de realisten. In 1998 schaart GroenLinks zich onder Rosenmöllers leiding, en na hevig intern debat, achter de Navo-bombardementen op Servische stellingen in Kosovo.

GroenLinks erkent dat er "vooralsnog geen ander internationaal orgaan is dat met militaire middelen de vrede kan afdwingen." Het nieuwe Navo-standpunt betekent een historische ommezwaai voor GroenLinks. In oktober 2001 zaait de partij weer enige twijfel over zijn Navo-standpunt. In eerste instantie schaart GroenLinks zich achter de Amerikaanse bombardementen op Afghanistan, om de steun in het weekend van 17 november weer in te trekken.

Affaire
Het imago van Rosenmöller krijgt een tik door de affaire Singh Varma. De Surinaamse GroenLinks-parlementariër Singh Varma liegt in het voorjaar van 2001 over haar 'dodelijke' ziekte. Snel blijkt dat haar reputatie al jaren omstreden is en dat dit ook bekend was bij GroenLinks en partijleider Rosenmöller.

Al die tijd durft niemand haar aan te pakken, ook Rosenmöller niet, zelfs niet nadat een oud-medewerker van Singh Varma hem in 1994 persoonlijk komt uitleggen dat zij zich schuldig maakt aan malversaties en valsheid in geschrifte.

Regeren
Rosenmöller lijkt rijp voor een ministerschap. Op de vragen of GroenLinks bereid is om te regeren en of GroenLinks kán regeren reageerde hij in september 1999 alsvolgt: "Wat mij betreft is het antwoord op die twee vragen twee keer: 'ja'", zei hij tegen de NRC. GroenLinks staat dan sterk in de peilingen.

Twee jaar later is de situatie anders. De affaire Singh-Varma en het opschorten van de steun aan de Amerikaanse bombardementen op Afghanistan hebben een schaduw gelegd over de rooskleurige vooruitzichten op regeringspluche.