Nederland kiest
nieuws
hoofdpunten nieuwsoverzicht
CDA had verkiezingszege niet durven dromen
15-05-02
 
Eerste toespraak van Balkenende na bekendmaking uitslag

Jan Peter Balkenende CDA heeft een verpletterende verkiezingszege behaald. De partij komt op 43 zetels, een winst van 14. Het CDA is weer de grootste partij van Nederland. De nummer 2 op de lijst, Maria van der Hoeven, zei over de zetelwinst "dat we dit in onze stoutste dromen niet hadden durven dromen".

Van der Hoeven wilde niet ingaan op de vraag met wie het CDA een coalitie wil vormen. Wel verklaarde zij dat het CDA de premier zal gaan leveren. Daarmee wordt de kans groot dat het zeven maanden geleden nog relatief onbekende kamerlid Jan Peter Balkenende de volgende minster-president van Nederland wordt.

CDA-leider Balkenende zei "ongelooflijk blij" te zijn met de verkiezingsuitslag. "Ik had dit nooit gedacht. Ik ben blij en dankbaar voor het vertrouwen. We hebben een campagne met respect gevoerd. Het ging om de inhoud en wij bieden een alternatief voor Paars. De burgers hadden behoefte aan een andere politiek, qua inhoud en stijl." Balkenende gaf nog geen direct antwoord op de vraag of hij premier wil worden.

Prognose "neerwaarts" bijgesteld
CDA-Kamerleden en -kopstukken staken hun vreugde niet onder stoelen of banken. Zo klonk er luid gelach toen tegen tien uur de prognose "neerwaarts" werd bijgesteld van 41 naar 40 zetels. De man die met stip voor het CDA de Tweede Kamer binnenkomt, de Brabander Pieter van Geel, toonde zich verbaasd. Kamerlid Ferrier (plaats 8) zegt de winst te danken te hebben aan een goed op winst gericht partijprogramma met een "geweldig stabiele leider als Balkenende".

Alle lof ging naar partijleider Balkenende, die in korte tijd de christen-democraten weer helemaal terugbracht in het centrum van de macht. Werd er in het begin van de avond door een enkeling nog getwijfeld of deze betrekkelijke nieuweling ook voor zichzelf voor goud moest gaan, toen hij tegen tien uur binnenkwam was iedereen er inmiddels van overtuigd dat het hier moest gaan om de nieuwe premier.

Ruud Lubbers1994-1998
Na drie kabinetten Lubbers wordt het CDA in 1994 door de kiezer naar de oppositiebanken verwezen. De premier voelt zich steeds ongelukkiger met de zich profilerende 'coming young man' Elco Brinkman, die het kabinetsbeleid van Lubbers in steeds scherpere bewoordingen onder vuur neemt. Het conflict bereikte zijn hoogtepunt met de aankondiging van Lubbers dat hijzelf niet zou gaan stemmen op de nummer 1 van de CDA-lijst, maar op nummer 2: Hirsch Ballin. Het CDA verliest onder leiding van Elco Brinkman bij die verkiezingen maar liefst twintig Kamerzetels.

Brinkman maakt als fractievoorzitter plaats voor de bedeesde Enneüs Heerma, maar geleidelijk raakt de vermaarde debater Jaap de Hoop Scheffer steeds meer in beeld als nieuwe roerganger, met groeiende steun van het partijkader. In het voorjaar van 1997 verdwijnt Heerma van het toneel en komt de nummer 2 van de lijst, Jaap de Hoop Scheffer, in het zadel.
Jaap de Hoop Scheffer
De Hoop Scheffer nooit onbetwist

Onder leiding van Jaap de Hoop Scheffer verliest het CDA bij de verkiezingen van 1998 nog eens vijf zetels. Maar onbetwist is zijn leiderschap nooit. De in 1999 aangetreden nieuwe partijvoorzitter Van Rij is veel linkser dan de politieke leider en hij pleit tegen de zin van De Hoop Scheffer zo af en toe voor toenadering tot de PvdA en zelfs GroenLinks. Van Rij is de man die De Hoop Scheffer ten val brengt.

Marnix van Rij De Hoop Scheffer wordt volkomen verrast door het bericht dat CDA-voorzitter Van Rij plotseling is afgetreden en die zijn aftreden motiveert met een felle aanval op de positie van de kandidaat-lijsttrekker. Maar tijdens een bijeenkomst van het partijbestuur wordt het De Hoop Scheffer twee dagen later duidelijk dat het bestuur niet voldoende vertrouwen in hem heeft. Hij besluit zich als lijsttrekker terug te trekken.

In oktober 2001 volgt Jan Peter Balkenende Jaap de Hoop Scheffer op als lijsttrekker van het CDA. De bijzonder hoogleraar in het 'christelijk-sociale denken over economie en samenleving' aan de Vrije Universiteit Amsterdam en financieel woordvoerder van zijn fractie zit dan nog maar drie jaar in de Tweede Kamer. Ook voor zijn Kamerlidmaatschap was Balkenende geen onbekende in het CDA. Hij behoort in 1978 tot de eerste golf CDA-leden, twee jaar voor de uiteindelijke oprichting van de partij. Hij was zestien jaar gemeenteraadslid voor het CDA in Amstelveen, waaronder een aantal jaren fractievoorzitter.


Ga terug

Ingetogen vreugde, uitgesproken teleurstelling na uitslag

Portret vanJan Peter Balkenende

Hoofdpunten uit het verkiezingsprogramma van het CDA

 
 
NOS nieuws NOVA Denhaag vandaag zoeken stuur een e-mail naar: nederlandkiest@rtv.nos.nl
 
Sitetips AV-archief Den Haag Analyse Columns Stemwijzer De klas Het plein Uitslagen Kiezen Partijen Nieuws NOVA NOS