Nederland wordt minder sociaal en minder sterk als de voorstellen van Pim Fortuyn worden uitgevoerd. Dat zei PvdA-lijsttrekker Melkert in een eerste reactie op Fortuyns boek 'De puinhopen van acht jaar paars' , dat doorgaat voor het verkiezingsprogramma van de lijst Pim Fortuyn (LPF).

Volgens Melkert betekenen de plannen van Fortuyn dat veel mensen er in Nederland op achteruit zullen gaan, vooral sociaal zwakkeren en ouderen. Vooral Fortuyns WAO-voorstellen en zijn voornemen geen geld uit te trekken voor gezondheidszorg en onderwijs vallen slecht bij de PvdA-leider. Hij rekent erop dat de kiezers in tegenstelling tot Fortuyn wel degelijk beseffen dat het land er onder Paars sterker en socialer op is geworden.

VVD-leider Dijkstal mist vooral een financiële verantwoording bij de plannen van Fortuyn. Het is volgens hem daarom onmogelijk inhoudelijk te reageren op de voorstellen. D66-leider De Graaf meent na lezing van het boek dat het onmogelijk is om met Fortuyn samen te werken in een coalitie. Enige lichtpuntje is volgens De Graaf dat ook Fortuyn voorstander is van een klein kernkabinet en direct gekozen bestuurders.

GroenLinks-leider Rosenmöller noemt het programma van Fortuyn uitgesproken nationalistisch en isolationistisch. "Met Fortuyn samenwerken kunnen we niet, maar we willen hem wel inhoudelijk bestrijden", aldus Rosenmöller.

'Puinhopen'
Fortuyn kondigt zijn langverwachte boek aan als het equivalent voor het ontbrekende verkiezingsprogram van de Lijst Pim Fortuyn (LPF). Het is een veelal persoonlijk pamflet onder de politiek niet mis te verstane titel 'De puinhopen van acht jaar paars'. Dinsdag lag het 186 pagina's tellende boek al in een aantal Haagse boekhandels, hoewel het pas donderdag officiëel gepresenteerd wordt in Nieuwspoort.

De eerste kritiek die na het verschijnen van het boek te horen was luidde dat een financiële verantwoording ontbreekt. Fortuyn toont zich wel aanhanger van de Zalmnorm, maar hoe hij die precies wil handhaven laat hij in zijn boek in het midden. De Zalmnorm is in Fortuyns geschrift wel het enige wat aan het paarse beleid heeft gedeugd.

Het boek wemelt van de negatieve kwalificaties over de coalitie die de afgelopen acht jaar aan het bewind is geweest. Het waren de jaren van "de regentencultuur'' van "elitepartijen'' die het land vanuit "een gesloten wereld met autistische trekjes'' hebben bestuurd en vooral het onderwijs en de zorg in een "rampzalige toestand'' hebben achtergelaten.

Botte bijl
Pim Fortuyn is scherp in zijn analyse, maar hanteert te veel de botte bijl. Dat oordeel velt CDA-leider Balkenende over Fortuyns boek.

Fortuyn geeft volgens Balkenende op geen enkele wijze inhoud aan de samenleving. "Een samenhangende visie op mensen in hun onderlinge relaties en verantwoordelijkheid ontbreekt.'' Balkenende vindt dat Fortuyn kiest voor de 'paarse aanpak' met zijn mix van bestuurlijke vernieuwing (D66), overheidsingrijpen (PvdA) en marktdenken (VVD).

Fortuyn kritiseert de cultuur, maar hij zoekt de oplossingen in de structuur, constateert Balkenende. "Het CDA gaat voor keuzevrijheid van kiezers en eigen verantwoordelijkheid. Wij hadden op dit punt meer van Fortuyn verwacht.'' De CDA-leider is het met Fortuyn eens dat de kwaliteit van het onderwijs, de zorg en het bestrijden van de criminaliteit tekort schieten. "Maar daar is meer geld voor nodig dan Fortuyn op het eerste gezicht denkt vrij te spelen.''

'Incompetentie'
Van de persoonlijke prestaties van de paarse politici is Fortuyn niet onder de indruk in zijn boek. D66-minister Borst van Volksgezondheid heeft vooral blijk gegeven "van bewezen en vergaande incompetentie'', VVD-leider Dijkstal drukte zich voor "de publieke discussie'' en liet zijn fractiewoordvoerders aan hun lot over, terwijl PvdA-voorman Melkert door Fortuyn als een "kleffe subsidiesocialist'' wordt beschouwd. Ook burgemeester Opstelten ("Dikkerdak'') van Rotterdam, die Fortuyn en zijn zestien kompanen de komende jaren elke twee weken in de gemeenteraad mag begroeten, komt er niet erg genadig vanaf. Hij wordt door Fortuyn "een brutale blaaskaak'' genoemd.

Tussen al die persoonlijke ontboezemingen en aanvallen formuleert Fortuyn de grotendeels al bekende voorstellen die Nederland de komende jaren weer uit "het paarse poldermoeras'' kunnen trekken. Als het klopt, dat Fortuyns achterban in meerderheid niet tot de welvarendste Nederlanders behoort, dan zullen zij van een aantal van die voorstellen nog schrikken. Want behalve de al veelbesproken beperking van de WAO tot beroepsziekten en dus met uitsluiting van mensen die "gewoon pech'' hebben dat zij kanker, aids of een andere dodelijke ziekte hebben gekregen, ziet Fortuyn ook veel heil in eigen bijdragen in de zorg en werkgevers die zieke werknemers kunnen verplichten het werk te hervatten.

Immigratie
Het talrijkst zijn zijn voorstellen de immigratie naar Nederland rigoureus te beperken. Eigenlijk vindt Fortuyn dat alleen Fransen, Duitsers, Engelsen en Denen nog naar Nederland mogen vluchten, waarbij onduidelijk is waarom in nood geraakte Belgen niet langer welkom zijn. Scherpere grenscontroles en een aanpassing van het Vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties moeten er voor zorgen dat de rest van de wereld buiten blijft. Wie er desondanks toch in slaagt Nederland binnen te komen, wordt vastgezet tot zij het land weer verlaten.

Onorthodox zijn ook zijn voorstellen om vee onder te brengen in flatgebouwen, van twaalf zes provincies te maken onder leiding van een stadhouder, de Koninklijke Land- en Luchtmacht af te schaffen en tegelijkertijd weer de dienstplicht in te voeren. En tenslotte kunnen ook de leden van het kabinet hun borst alvast natmaken. In een regering onder Fortuyn zal slechts plaats zijn voor hooguit vijf andere ministers. De rest zal het met een staatssecretariaat moeten doen.