Den Haag heeft geschokt gereageerd op de moord op Pim Fortuyn. De politieke partijen hebben hun campagnes tot 15 mei stilgelegd. Premier Kok heeft eerder in een emotionele reactie opgeroepen kalm te blijven. "Laten we in godsnaam onze kalmte bewaren in een tijd waarin je geneigd bent woest te zijn.".

Hij zei kapot te zijn van de aanslag. "Dit is diep tragisch. Voor de nabestaanden en voor ons land; een democratische rechtstaat.'' Hij noemde Nederland een verdraagzaam land met respect voor elkaars mening. "Die mag je bestrijden met woorden en niet met kogels'', zei Kok.

Site tip: Eerste verklaring premier Kok (pdf-bestand)

Lijsttrekkers
PvdA-lijsttrekker Melkert heeft de moord op Fortuyn 'weerzinwekkend' genoemd. "Het is niet te bevatten''. Hij vindt de aanslag een dieptepunt van de Nederlandse democratie. "Onze democratie heeft hiermee zijn onschuld verloren."

CDA-lijsttrekker Balkenende noemde de aanslag ongelofelijk. Hij sprak van een buitengewoon ernstige zaak, iets dat hij absoluut niet verwachtte. Lijsttrekker Teeven van Leefbaar Nederland noemt de moord verschrikkelijk.

D66-leider De Graaf: "Dit is een verschrikkelijke klap voor zijn dierbaren, de politiek, voor iedereen eigenlijk." Hij noemde de aanslag verbijsterend. Hij zei dat je wel van mening kunt verschillen, "maar dat dit nooit mag gebeuren".

Rosenmöller, lijsttrekker van GroenLinks is enorm geschrokken en noemde de daad "absoluut ontoelaatbaar". Volgens hem moeten alle campagne-activiteiten worden gestaakt.. "Het menselijke aspect komt op de allereerste plaats, politiek moet van de agenda af", aldus Rosenmöller.

VVD-leider Dijkstal vindt ook dat de campagnes moeten worden gestopt. Hij liet in het midden of de verkiezingen uitgesteld moeten worden. "Dit is een absoluut dieptepunt voor samenleving en democratie." VVD- vice-premier Jorritsma wil de verkiezingen van 15 mei liever uitstellen. "Gevoelsmatig zeg ik dat het bizar zou zijn als de verkiezingen zoals gepland doorgaan.''

Jan Marijnissen, lijsttrekker van de SP, beschouwt Fortuyn als een man die de "moed had om voor zijn mening te staan, als een non-conformist en als iemand die bereid was om vriendschappen te riskeren om zijn politieke ideaal."

SGP-fractievoorzitter Van der Vlies voelt zich "verpletterd en beschaamd.'' Hij vindt het moeilijk te bevatten "dat dit in onze rechtsstaat kan gebeuren". Hij hoopt dat de samenleving deze klap in waardigheid zal verwerken.

LPF
De fractie van Leefbaar Rotterdam heeft ook geschokt gereageerd. "Het is ongelofelijk dat dit in Nederland heeft kunnen gebeuren'', aldus raadslid Smit. Hij wist dat Fortuyn werd bedreigd. "Ik zie wat ik al over me heen krijg, en bij hem was dat nog veel erger.'' In Rotterdam waren recentelijk drie wethouders van Leefbaar Rotterdam benoemd: Rabella de Faria, Wim van Sluis en Marco Pastors. De verslagen Leefbaar Rotterdam-fractie kreeg bezoek van burgemeester Opstelten. De hal van het Rotterdamse stadhuis is opengesteld voor rouwende Rotterdammers.

Jim Janssen van Raay, derde op de kandidatenlijst van de Lijst Pim Fortuyn, heeft laten weten dat zijn partij niet wijkt voor geweld. In het Radio 1-Journaal verklaarde hij: "Als wij zouden zwichten voor dat tuig, dan zouden wij de nagedachtenis van Fortuyn onteren.'' Janssen van Raay noemde Fortuyn de man die de democratie heeft wakker geschud. "Wij doen de tanden op elkaar, pinken een traan weg en gaan door.''

Joao Varela, de nummer twee op de Lijst Pim Fortuyn, is 'zwaar geschokt' door de moord. Hij noemde Fortuyn zijn grote voorbeeld. ''Het is onvoorstelbaar dat dit juist Fortuyn moet overkomen. Hij was iemand die mensen inspireerde'', zei hij met tranen in de ogen.

Bizar
Burgemeester Cohen van Amsterdam heeft met ontzetting gereageerd. Hij noemde de aanslag bizar. "Dit is absoluut niet de manier om politieke meningsverschillen uit te vechten", aldus Cohen.

Minister Pronk van VROM heeft de aanslag een 'politieke moord' genoemd." Dit is voor zover ik weet de eerste politieke moord in de geschiedenis van de Nederlandse democratie.'' Pronk vindt niet dat met de moord het failliet van het democratische systeem is aangetoond." Pronk, die Fortuyn kent van vroeger, noemde hem een "eerlijk politicus die anders dacht dan ik". Van een eventueel uitstel van verkiezingen wil Pronk voorlopig niet weten. Fortuyn zou volgens Pronk hebben gewild dat ze doorgaan.

Minister van Boxtel van Grote Steden en Minderheden was eveneens verbijsterd. In Tilburg, waar een bijeenkomst van zijn partij D66 werd afgelast, zei hij: "Een klap voor onze democratie en onze rechtstaat. Dit grijpt iedereen aan. Het is afschuwelijk."

Willem-Alexander en Máxima hebben geschokt gereageerd. Op dit moment verblijven zij op Curaçao. Voorafgaand aan een besloten lunch met premier Pourier uitten ze woorden van afschuw, aldus een woordvoerder. Het paar is aangeslagen teruggekeerd naar hun hotel.

Leefbaar Nederland
Jan Nagel, voorzitter van Leefbaar Nederland wil de verkiezingen het liefst uitstellen "zonder enige politieke bedoelingen dan ook''. De campagne-activiteiten worden in ieder geval gestopt. Hij meent dat het het werk is van een 'complete idioot'. "Eén idioot is voldoende om zoiets afschuwelijks te doen. Kennelijk heeft Nederland ook zo iemand in zijn midden.''

Partijvoorlichter Kaj van der Linde van Leefbaar Nederland heeft aangeslagen gereageerd op de moord. "Het is een zwarte dag in de Nederlandse geschiedenis, echt in de geschiedenis, niet alleen politiek.'' Van der Linde ging veel met Fortuyn om toen deze nog lijsttrekker was van Leefbaar Nederland. "Na de politieke breuk konden we nog wel persoonlijk met elkaar overweg. Er is toen al zijn gesproken met Fortuyn over persoonsbeveiliging, maar dat zou vrij minimaal zijn. De vraag is of dit zo'n gebeurtenis had kunnen voorkomen.''

Henk Westbroek heeft met een beschuldigende vinger gewezen naar pers en politiek. Ze zouden een sfeer hebben gecreëerd waarbij dit soort dingen gebeuren. Het lid van LN zei in het Radio 1-Journaal dat Fortuyn door sommige mensen werd neergezet als een verachtelijk mens. Vooral Melkert en Rosenmöller zouden zich hier schuldig aan hebben gemaakt. Westbroek zei hierbij dat het om zijn persoonlijke mening gaat en dat hij emotioneel was. Westbroek heeft ervaren hoe Fortuyn anoniem werd bedreigd toen hij nog lijsttrekker van Leefbaar Nederland was.

Frits Bolkestein
"De moord op Pim Fortuyn is het ergste wat Nederland is overkomen sinds de Tweede Wereldoorlog." EU-commissaris en voormalig VVD-leider Frits Bolkestein heeft de aanslag sterk veroordeeld, maar voegde eraan toe dat de verkiezingen niet mogen worden uitgesteld. "We hebben hard gevochten voor het fundamentele recht, dat iedereen vrij zijn mening mag uiten en in de politiek gaan. Niemand mag ons intimideren of verhinderen die rechten uit te oefenen", aldus Bolkestein.

Bolkestein noemde het ook flagrant dat uitgerekend de man die het onderwerp veiligheid op de agenda heeft gezet, slachtoffer is geworden van onveiligheid. Bolkestein waarschuwde onlangs nog dat Nederland een 'pleefiguur' zou staan in Europa met Fortuyn als premier. "Ik was het niet met hem eens. Maar ik herken wel dat hij sommige onderwerpen nogmaals op de agenda heeft gezet", reageert de EU-commissaris daar nu op.

Ga terug