Een doodklap Door Henk van Hoorn - hoofdredacteur NOS Radio - 16 mei 2002 Een krankzinnige verkiezingscampagne is uitgemond in een bizarre verkiezingsuitslag met onvoorspelbare gevolgen. De regeringspartijen hebben een onvoorstelbare dreun gekregen, het CDA is op afstand de grootste en de LPF, een nieuwe partij die eigenlijk geen partij maar een beweging is, werd in één klap een middelgrote partij. Niet de verschuiving in de kiezersgunst is verbazingwekkend; de tendens was na de gemeenteraadsverkiezingen al helder zichtbaar. Maar de grootte van de verschuiving is schokkend. De kiezers hebben geen corrigerende tik uitgedeeld maar een doodklap. En de boodschap is helder: het moet anders, want de "oude" politici hebben het verknald. Om een veelgehoorde uitspraak van de morrende kiezers te citeren: "Het ingeslapen zootje moet maar eens wakker geschud worden." Leven in de brouwerij, dat is de opdracht van de ontevredenen. Maar wat moet dan de nieuwe stijl van regeren zijn? Hoe ziet die nieuwe politiek er uit? Het zijn vragen waarop op 16 mei 2002 niemand het antwoord weet. Wel is duidelijk dat een groot deel van de kiezers door Pim Fortuyn de illusie heeft gekregen dat grote problemen in een handomdraai kunnen worden opgelost. En de politicus die niet slaagt, moet weg. Wij spelen: De Zwakste Schakel. Geen enkele partij - ook niet de erfenis van Pim Fortuyn - kan toveren. Problemen zoals veiligheid, asielzoekers en wachtlijsten zijn complex. McDonalds-achtige quick-service-oplossingen bestaan niet. De werkloosheid en de woningnood werden vroeger ook niet in een vloek en een zucht uit de wereld geholpen. De kiezers die verwachten dat een charismatische leider dat wel kan, zullen zeker binnen een paar jaar opnieuw diep gedesillusioneerd zijn. De politiek maakt na 15 mei een ontredderde indruk. Maar liefst drie partijen - PvdA, VVD en LPF - zitten in een leiderschapscrisis. De leider van de partij die verrassend de grootste werd, de in de politiek nog betrekkelijk onervaren J.P. Balkenende, ziet plotseling het premierschap op zich afkomen. Premier van een regering met een partij die van de kiezers een opdonder heeft gekregen en een nieuwkomer die nog het meeste lijkt op een pot met pieren. Daarmee is het goed vissen, maar samenwerken met zo'n partij in een kabinet is bijna niet te doen. Na de krankzinnige verkiezingscampagne - van pretcampagne tot non-campagne - en de bizarre uitslag zal het nog lang onrustig blijven in het land. Misschien gaat zelfs de opstandigste kiezer na een paar maanden turbulentie terug verlangen naar dat oersaaie Paarse kabinet. Want politiek gekrakeel lijkt leuk, maar echte problemen los je er niet mee op. De kiezers worden bedankt.