Bredere betekenis
Wat is de bredere betekenis van dit alles? In de
weken na 15 mei stelde de historicus Van Deursen
dat een nieuw politiek tijdperk was aangebroken.
Sinds de oorlog was de politiek beheerst geweest
door sociaal-economische kwestie. De komende tientallen
jaren zou het vreemdelingenvraagstuk centraal staan.
Het initiatief zou zijn aan de LPF of andere partijen
met uitgesproken opvattingen daarover.
Die theorie leek toen plausibel. Aan het eind
van het jaar lijkt het er echter meer op dat Fortuyn
vooral heeft gezorgd voor de terugkeer van de
oude verhoudingen, de verhoudingen van vóór
Paars. Fortuyn heeft het CDA na zeven magere jaren
terug aan de macht geholpen. Hij maakte het CDA
tot het redelijk alternatief tussen zijn eigen
radicalisme en het mede door hem van elke glans
ontdane Paars.
PvdA en VVD sluiten elkaar als vanouds uit en
de VVD laat ouderwets rechtse taal horen. VVD-leider
Zalm heeft geen andere keus. Doordat de VVD onder
Paars naar het midden opschoof, ontstond een gapend
gat op rechts, dat door Fortuyn werd opgevuld.
Een harde rechtse lijn is voor de VVD de enige
manier om de weggelopen aanhang terug te winnen.
Tot voor kort leek het erop dat Fortuyns invloed
zich in elk geval voor lange tijd zou vertalen
in een voor Nederlandse begrippen ongekend hard
rechts beleid. Maar ook dat valt inmiddels te
betwijfelen. De laatste weken neemt het CDA afstand
van de VVD en lonkt voorzichtig naar de PvdA,
die onder leiding van Wouter Bos ineens weer klaar
lijkt voor regeringsdeelname. En zo zit het CDA
net als vóór 1994 comfortabel in
het midden. Alles wijst erop dat we de komende
jaren gewoon doorpolderen.
|
