Politieke spanningen en boekhoudschandalen
De ontwikkelingen van het afgelopen jaar doen betwijfelen
of de wereldeconomie wel echt in die opgaande fase
zit. De groei van de wereldeconomie en de Nederlandse
economie viel begin 2001 sterk terug, maar vorig
najaar gingen de deskundigen er algemeen vanuit
dat dit jaar het herstel zou inzetten. De aanslagen
van '11 september' waren een streep door de rekening,
maar lange tijd werd nog geloofd dat de economische
effecten hiervan het herstel slechts korte tijd
zouden ophouden.
Aanvankelijk leek het er ook op dat het herstel
dit jaar krachtig inzette. In Europa was daar
nog weinig van te zien, maar de Amerikaanse economie
groeide in het eerste kwartaal meer dan 5 procent
op jaarbasis. Maar in het tweede kwartaal viel
de Amerikaanse economie weer ver terug. De oplopende
internationale politieke spanningen, de tegenvallende
bedrijfsresultaten en de boekhoudschandalen in
het Amerikaanse bedrijfsleven tastten het vertrouwen
van consumenten, beleggers en investeerders aan.
De beurskoersen gingen hard onderuit, juist ook
de koersen van bedrijven die tot dan toe hadden
gegolden als zekere bakens in onzekere tijden:
verzekeraars, banken en gezonde bedrijven uit
de 'oude economie', zoals Ahold. De dramatische
koersval van deze aandelen tastte het vertrouwen
en de bestedings- en investeringsmogelijkheden
verder aan, en zo verdween het zicht op herstel
steeds verder achter de horizon.
In Nederland is de situatie extra somber omdat
de concurrentiepositie van het bedrijfsleven sinds
1998 is verslechterd door de sterke stijging van
de arbeidskosten. Dat alles maakt dat het Centraal
Planbureau in december 2002 zijn prognose voor
de groei van de Nederlandse economie in 2003 bijstelde
van 1,5 procent tot 0,75 procent. De koopkracht,
die dit jaar nog op peil bleef, zal volgend jaar
voor vrijwel iedereen dalen en er zullen 100.000
werklozen bijkomen.
|
